Bài giảng của Đức Giáo Hoàng
trong Thánh Lễ An Táng của
Đức Cố Hồng Y Nguyễn Văn Thuận

     1. "Niềm hy vọng của họ đầy sự bất tử" (Sap 3,4). Những lời này của sách Khôn Ngoan mời gọi chúng ta, trong ánh sáng hy vọng hăy dâng lời khẩn nguyện cho linh hồn ưu tuyển của Đức Cố Hồng Y Phanxicô Xaviê Nguyễn Văn Thuận, người đă đặt trọn cuộc sống của ḿnh dưới dấu chỉ hy vọng.

Dĩ nhiên sự qua đi của ĐHY gây đau buồn cho những người đă từng quen biết và yêu mến ĐHY: các thân nhân của ĐHY, đặc biệt là Bà Cố, mà tôi tái bày tỏ sự gần gũi quư mến. Rồi tôi cũng nghĩ tới Giáo Hội yêu quí tại Việt Nam, đă sinh ra ĐHY trong đức tin, và tôi cũng nghĩ tới toàn thể dân tộc Việt Nam, mà ĐHY đích thị nhắc đến trong chúc thư tinh thần của Người, và quả quyết là luôn luôn yêu mến dân tộc Việt Nam. Ṭa Thánh khóc thương ĐHY Văn Thuận, ĐHY đă dành những năm cuối cùng để phục vụ Ṭa Thánh trong tư cách là Phó Chủ Tịch, rồi là Chủ Tịch Hội Đồng Ṭa Thánh Công Lư và Ḥa B́nh.

Cả trong lúc này, dường như ĐHY muốn thân ái mời gọi tất cả hăy hy vọng. Năm 2000, khi tôi xin ĐHY tŕnh bày những bài suy niệm trong cuộc tĩnh tâm của giáo triều Roma. ĐHY đă chọn đề tài "Chứng Nhân Hy Vọng". Giờ đây, Chúa đă thử thách ĐHY "như thử vàng trong ḷ lửa", và đă vui ḷng đón nhận ĐHY "như một của lễ toàn thiêu", chúng ta thực sự có thể nói rằng "niềm hy vọng của ĐHY đầy sự bất tử" (cf Sap 3,4.6). Nghĩa là đầy Chúa Kitô, là sự sống và là sự sống lại của những ai tín thác nơi Chúa.

     2. Hăy hy vọng nơi Thiên Chúa! Với lời mời gọi hăy tín thác nơi Chúa như thế, ĐHY quư yêu đă mở đầu các bài suy niệm trong cuộc tĩnh tâm. Những lời khuyên nhủ của ĐHY vẫn c̣n ghi khắc trong kư ức của tôi v́ những suy tư sâu xa, được phong phú thêm nhờ rất nhiều những kỷ niệm bản thân của ĐHY, phần lớn liên quan tới 13 năm sống trong tù. ĐHY kể lại rằng chính trong tù mà Người đă hiểu rằng nền tảng đời sống Kitô là "chọn lựa một ḿnh Thiên Chúa mà thôi", hoàn toàn phó thác trong bàn tay hiền phụ của Thiên Chúa.

Dưới ánh sáng kinh nghiệm bản thân, ĐHY nói thêm rằng chúng ta được mời gọi rao giảng cho tất cả mọi người "Tin Mừng Hy Vọng", và ĐHY giải thích rằng: chúng ta chỉ có thể chu toàn ơn gọi ấy với sự hy sinh quyết liệt, dù phải chịu những thử thách cam go nhất. ĐHY nói: "Hăy nêu cao giá trị của sự đau khổ như một trong muôn vàn khuôn mặt của Chúa Giêsu chịu đóng đanh và hiệp nhất đau khổ của ḿnh với khổ đau của Chúa, có nghĩa là đi vào chính năng động khổ đau, yêu thương có nghĩa là tham dự vào ánh sáng, sức mạnh, an b́nh của Chúa; có nghĩa là t́m lại được nơi chính ḿnh một sự hiện diện mới mẻ, sung măn, của Thiên Chúa". (Chứng Nhân Hy Vọng, Roma 2001, p.124). 

     3. Chúng ta có thể tự hỏi từ đâu ĐHY đă rút ra được sự kiên nhẫn và can đảm làm cho ĐHY luôn luôn nổi bật như vậy. Về điểm này, ĐHY tâm sự rằng ơn gọi linh mục của Người được gắn liền một cách tuy huyền nhiệm nhưng rất thực tế với máu của các vị tử đạo đă ngă gục trong thế kỷ qua, trong khi rao giảng Tin Mừng tại Việt Nam. ĐHY nhận xét: "Các vị tử đạo dạy chúng ta thưa xin vâng: một sự xin vâng vô điều kiện và vô giới hạn đối với t́nh yêu Chúa; nhưng đồng thời cũng là lời phủ nhận những sự dua nịnh, những sự thỏa hiệp, bất công, cho dù là với mục đích cứu văn chính cuộc sống của ḿnh" (ibil.p.139-140). Và ĐHY nói thêm rằng đây không phải là sự anh hùng, nhưng là sự trung thành chín chắn, hướng cái nh́n về Chúa Giêsu là mẫu gương của mọi chứng nhân và mọi vị tử đạo. Một gia sản cần được đón nhận mọi ngày trong một cuộc sống đầy yêu thương và dịu hiền.

     4. Trong lúc chào vĩnh biệt người sứ giả anh hùng này của Tin Mừng Chúa Kitô, chúng ta hăy cảm tạ Chúa v́ đă cho chúng ta, nơi con người của ĐHY, một tấm gương sáng ngời về đời sống Kitô, phù hợp với đức tin, cho đến độ tử đạo. ĐHY nói về ḿnh với sự đơn sơ thật đặc biệt: "Trong vực thẳm những đau khổ của tôi, ... tôi không bao giờ ngừng yêu mến tất cả mọi người, tôi không hề loại trừ một ai khỏi tâm hồn tôi". (Ibil.p.124)

Bí quyết của ĐHY là ḷng tín thác kiên cường nơi Thiên Chúa, được nuôi dưỡng bằng kinh nghiệm và đau khổ được ĐHY chấp nhận với ḷng yêu mến. Trong tù, mỗi ngày ĐHY đă cử hành thánh lễ với ba giọt rượu và một giọt nước trên ḷng bàn tay. Đó là bàn thờ của Người, là Nhà thờ chính ṭa của Người, Ḿnh Thánh Chúa Kitô là "thuốc" của Người, ĐHY cảm động kể lại: "Mỗi lần như thế tôi được dịp giang tay ra và chịu đóng đinh bản thân trên Thánh giá với Chúa Giêsu, được sống chén đắng với Chúa. Mỗi ngày khi đọc lời truyền phép, tôi hết ḷng củng cố một giao ước mới, giao ước đời đời giữa tôi và Chúa Giêsu, nhờ máu của Chúa ḥa lẫn với máu của tôi." (ibil.168)

     5. "Đối với tôi sống là Chúa Kitô" (fil 1,21). Trung thành cho đến chết, ĐHY Nguyễn văn Thuận đă nhận lấy lời trên đây của Thánh Phaolô làm của ḿnh, lời mà chúng ta vừa nghe đọc. Người đă duy tŕ sự thanh thản đến độ vui tươi, cả trong thời kỳ điều trị lâu dài và đau đớn tại nhà thương. Trong những ngày cuối cùng, khi không c̣n nói được nữa, ĐHY nằm đó, mắt nh́n chăm chăm vào thánh giá Chúa chịu đóng đinh ở trước mặt, ĐHY cầu nguyện trong thinh lặng trong lúc chu toàn sự hy sinh tột cùng kết thúc một cuộc sống ghi đậm sự đồng h́nh dạng với Chúa Kitô trên Thánh giá. Những lời Chúa Giêsu nói trước khi chịu khổ nạn và phục sinh được áp dụng rất thích hợp với ĐHY: "Nếu hạt lúa miến rơi xuống đất không chết đi th́ nó vẫn trơ trơ một ḿnh, nhưng nếu chết đi, nó sinh ra nhiều bông hạt" (Gioan 12,24).

Chỉ khi nào hy sinh bản thân, kitô hữu mới góp phần vào việc cứu độ trần thế. Đó cũng là điều xảy ra với ĐHY người anh em đáng kính của chúng ta. Người giă từ chúng ta, nhưng tấm gương của Người vẫn tồn tại. Đức tin đoan quyết với chúng ta rằng Người không chết, nhưng bước vào ngày vĩnh cửu không bao giờ tàn lụi.

     6. "Thánh Maria... cầu cho chúng con... trong giờ lâm tử". Trong tù, khi không thể cầu nguyện được, ĐHY chạy đến với Mẹ Maria: "Lạy Mẹ, Mẹ thấy con kiệt sức rồi, con không đọc được kinh nào cả. Vậy ...con đặt tất cả mọi sự trong tay Mẹ, con chỉ lặp lại rằng: "Kính mừng Maria" (ibil. P.253).

Trong chúc thư tinh thần, sau khi xin lỗi, Đức Cố Hồng Y cam đoan tiếp tục yêu mến tất cả mọi người. ĐHY quả quyết: "Tôi thanh thản ra đi, và tôi không giữ ḷng oán hận nào đối với ai. Tôi dâng tất cả những đau khổ tôi đă trải qua cho Đức Mẹ Vô Nhiễm và Thánh Giuse". Chúc thư tinh thần kết thúc với ba lời nhắn nhủ: "Hăy yêu mến Đức Mẹ, hăy tín thác nơi Thánh Giuse, hăy trung thành với Giáo hội, hăy đoàn kết và yêu thương tất cả mọi người". Đây chính là tổng hợp trọn cuộc sống của ĐHY.

Giờ đây, ước ǵ cùng với Thánh Giuse và Mẹ Maria, ĐHY được đón nhận vào trong niềm vui của thiên đàng, chiêm ngắm tôn nhan rạng ngời của Chúa Kitô, Đấng trên trần thế ĐHY đă nhiệt thành t́m kiếm như niềm hy vọng duy nhất của ḿnh. Amen!